Mama blog

Waarom openeinde speelgoed zo ontzettend belangrijk is:

Speelgoed is er in allerlei verschillende vormen, kleuren, maten en geuren. Als je als ouder speelgoed gaat uitkiezen wandel je niet door een bos, nee meer een oerwoud aan spullen. Welk speelgoed vind je kind het leukst en vooral: met welk speelgoed wordt het langst gespeeld? Daarom kijken we vandaag naar speelgoed met een ‘openeinde’.

Wat is openeinde speelgoed

Wat is openeinde speelgoed?

Laten we beginnen met uitleggen wat het speelgoed nou ‘openeinde‘ maakt. Openeinde betekent heel simpel dat het kind zelf invulling kan geven aan wat het speelgoed is. Het ene moment is een sjaal een cape, dan een deken voor de pop en dan weer een hoofddoek of een toverdoek. Openeinde speelgoed kan op verschillende manieren gebruikt worden in een spel.

Bijvoorbeeld een puzzel heeft maar één doel: op de juiste manier alle stukjes op de juiste plek krijgen. Dat wil niet zeggen dat speelgoed wat geen openeinde heeft, minder goed is (vooral als het educatief speelgoed, bijvoorbeeld een puzzel is). Welnee, alleen is het voor je kind ook belangrijk om ook openeinde speelgoed te hebben.

Eigenlijk kan je alle speelgoed wat niet één duidelijk doel heeft, beschouwen als openeinde. Het heeft geen handleiding hoe je het moet gebruiken en het liefst ook geen voorbeeld over ‘hoe er met het speelgoed gespeeld moet worden’. Dat laatste zie je vaak nog wel. Bijvoorbeeld bij Duplo of Lego, maar ook dat kan fantastisch openeinde speelgoed zijn! Op de doos staat vaak een voorbeeld, maar ja wie bewaard de doos dan ook? Gewoon niet naar kijken zou ik zeggen.

Antroposofisch speelgoed staat bekend als openeinde speelgoed. Antroposofische pedagogiek is bedacht door Rudolph Steiner. De gedachte achter zijn filosofie is dat creativiteit en verbinding leggen met mens en natuur net zo belangrijk is als rationele kennis opdoen. Antroposofisch speelgoed is dan ook van natuurlijk materiaal gemaakt, bijvoorbeeld kurk, wol of hout.

En waarom is het dan zo belangrijk?

Een kind leert door te spelen. Als een kind problemen of zaken waar hij of zij moeite mee heeft, wordt de situatie vaak na gespeeld met speelgoed. En spelenderwijs kunnen ze hun emoties een plek geven en proberen een oplossing te bedenken. Ik heb door kinderen op mijn werk vaak genoeg een scheiding bijvoorbeeld nagespeeld zien worden.

Fantasie is ook iets wat ik vind dat we als volwassenen sterk mogen stimuleren bij kinderen. Dat houdt onze ‘mind open’! Als kinderen niet leren hun fantasie te gebruiken, zullen ze dat als volwassenen ook niet meer doen. En dat proces kan snel gaan.

Dat heb ik zelf gemerkt toen ik op de basisschool beeldende kunst gaf. In groep vier wisten de kinderen allerlei dingen te verzinnen met de wax die ik ze gaf. In groep zeven kreeg ik steeds de vraag: ‘Maar wat moet ik dan maken juf?‘ Als ik ze dan vroeg wat ze zelf wilden, of hun fantasie te gebruiken, lukte ze dat maar met moeite. Ze hadden al teveel geleerd om voorbeelden na te maken. Zonde!

Daarom vind ik het belangrijk om bij kinderen hun fantasie te blijven prikkelen!

Ik zou niet willen dat kinderen als volwassenen alleen maar doen wat een ander zegt: ‘want zo hoort het en niet anders.’ Ik zou graag willen dat mijn Wolfje zelf zijn gedachten en meningen kan vormen, dat hij oplossingen ziet, kritisch kan denken.

Ik probeer Wolfje te stimuleren door onder andere met open einde speelgoed te laten spelen, waar hij zelf kan bedenken wat hij wil spelen en hoe. Dat hij steeds weer met hetzelfde stuk speelgoed, nieuwe avonturen kan beleven. Ik wil hem leren dat het beter is weinig, maar kwalitatief goede spullen te hebben in plaats van heel veel spullen die kapot gaan. Ik wil hem leren dat het milieu belangrijk is, omdat wij daar ook een onderdeel van zijn.

Dat hoe meer wij van de wereld vragen, hoe minder zij kan geven.

Minimalitische Mama

Omdat één stuk speelgoed voor heel doeleinden kan dienen: een brug, een burcht, een boot: heb je dus maar ook één stuk speelgoed nodig. Dat scheelt voor het milieu en in je huis. Bovendien kan een kind veel meer verzinnen dan ik. Het is speelgoed dat niet gaat vervelen.

Nu ik mijn pleidooi heb gehouden, neem ik je mee naar hoe dat er dan in de praktijk uitziet:

Is antroposofisch speelgoed het geld waard?

Veel duurzame en ecologische merken die vooral bekend staan als antroposofisch speelgoed (Grimm, Grapat, Raduga Grez, Holtztiger) zijn duur. Natuurlijke materialen zijn kostbaarder dan plastic, bovendien worden bij deze merken het speelgoed vaak handgemaakt. Ze gebruiken ook nooit giftige stoffen, dus dat is eigenlijk ook wel een hele fijne gedachte.

Persoonlijk ben ik helemaal verliefd op deze handgemaakte spullen! Ze zijn echt mooi om te zien, maar duur. Helaas. We hebben hier wel een paar dingen in huis. Zoals deze poppetjes en een berg-regenboog (Ik weet ook niet hoe ik het anders moet noemen). Ze waren allebei ongeveer 30 euro.

Misschien is het maar goed dat dit duurzame speelgoed zo duur is. Anders zou ik me misschien niet in kunnen houden en er een hele boel van kopen. En dan zou ik mezelf geen (aspirant)-minimalist meer kunnen noemen. Dan schiet ik ook een beetje mijn eigen doel voorbij. Maar voor bovenstaande speelgoed ben ik wel bezweken. Wij zijn echte bergen mensen, die regenboog moest ik ook gewoon hebben. (Kon het echt niet laten). De poppetjes wilde ik ook erg graag hebben, dus die heb ik toen met een kortingscode gekocht.

Er staan nog wel meer dingen op mijn verlanglijstje, maar dan moet er eerst wat ander speelgoed weg!

Maar niet alle speelgoed hoeft duur te zijn!

Tegenwoordig zijn er al veel goedkopere alternatieven te vinden voor de beroemde Grimm regenbogen. Zo heeft Hema en Little Dutch de regenbogen ook, en veel goedkoper. Natuurlijk lever je met die prijs ook iets in.

Zo kreeg Wolfje een Hema regenboog van zijn oudtante cadeau. Hij gebruikte één keer de boog als drumstok op de vloer en de verf spatte er al vanaf. Grimm gebruikt natuurlijke verf die in het hout trekt en is dus ook niet giftig voor kleine kindermondjes.

Bij de Hema regenboog zit er een dikke laag verf op het hout. Als je het mij vraagt is dat acrylverf, niet iets voor in een baby’s mond. Ze adviseren dan ook dat het speelgoed geschikt is vanaf 18 maanden. De meeste kinderen stoppen dan niet meer alles in hun mond. Ze kunnen nog wel delen op hun handen krijgen natuurlijk en het dan in hun mond stoppen. Maar ik denk dat een baby de verf er met zijn kleine tandjes eraf kan schrapen en dat lijkt me niet de bedoeling. Wolfje is nu 11 maanden en stopt nog lekker alles in zijn mond. De Hema regenboog blijft voorlopig in de kast.

Openeinde speelgoed kan ook heel simpel en goedkoop zijn

Kijk maar eens naar de volgende voorbeelden:

  • Klei (deze kun je ook zelf maken)
  • Een pop zonder geslacht en zonder uitdrukking op het gezicht
  • Houten blokken
  • Stofjes, doekjes, sjaals, dekens
  • Ballen
  • Bekers
  • Knutsel spullen
  • Of deze houten ringen

Ik weet zeker dat je al wat van dit materiaal in huis hebt! (En anders kan je het goedkoop en snel krijgen). Knutselspullen heb je zo uit de natuur of van restjes zoals karton, papier, touw, elastiek. Zo simpel kan het zijn!

Is het te laat voor mijn kind om met openeinde speelgoed te gaan spelen?

Je kind is een kind. En weet je wat zo leuk is aan kinderen? Ze zijn nieuwsgierig en leergierig. Iets nieuws introduceren is toch altijd leuk? (Uitzonderingen daargelaten natuurlijk).

Kinderen hebben ieder geval een hoop te leren in hun leven. Daarbij is mijn gedachte dat ze ook met openeinde speelgoed kunnen (leren) spelen. Als kinderen al wat ouder zijn, is het vaak wat lastiger. Maar ook de kinderen van groep 7 die ik eerder noemde, is het gelukt hun fantasie te gebruiken. Het kostte wat moeite (meerdere lessen), maar toen ze het eenmaal doorhadden, begonnen ze weer meer eigen ideeën te krijgen en die toe te passen. Het was heel mooi om deze ontwikkeling te mogen zien bij de kinderen.

En zoals mijn oma altijd zei: ‘Je bent nooit te oud om te leren’.

Heb jij thuis openeinde speelgoed? Of zou je dat graag willen hebben?

Dit vind je misschien ook leuk...

3 Reacties

  1. Goede blog! Ik ben “uit de kinderen”. ze zijn groot. Maar als ik terugkijk. Ik was ook helemaal verliefd op handgemaakte spullen. Houten speelgoed. Je had toen van die party’s. Het was hel duur. Maar ik kon af en toe wel wat kopen.

    1. Wellicht kleinkinderen in de toekomst? Leuk dat je er vroeger met jouw kinderen ook al zo mee bezig was. Duur is natuurlijk wel begrijpelijk met handgemaakte spullen, maar de liefde die erin zit kan je gewoon zien/ervaren! Fijn dat je zo af en toe nog wat kon kopen. Heb je de spullen nog?

  2. […] meeste kliks kreeg de post Waarom open einde speelgoed zo ontzettend belangrijk is van het blog Minimalistische […]

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *